Κείμενο: Μπουλασίκης Αθανάσιος
Φωτογραφία: Wikipedia


Την συσσώρευση μεγάλης ποσότητας πλαστικών σκουπιδιών σε περιοχή του Βόρειου Ατλαντικού Ωκεανού αποκάλυψε το πόρισμα έρευνας που παρουσιάστηκε σε επιστημονική συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στο Πόρτλαντ των ΗΠΑ, αποδεικνύοντας  περίτρανα την απουσία κάποιας στοιχειώδους πολιτικής των αναπτυγμένων κυρίως κρατών με τραγικό αποδέκτη το περιβάλλον. Αν αναλογιστεί κανείς ότι οι ωκεανοί καταλαμβάνουν κάτι περισσότερο από τη μισή επιφάνεια της γης και ότι το πλαστικό που πετάμε απερίσκεπτα κάνει τεράστια ζημιά στη φύση σε βάθος χρόνου χιλιάδων ετών μέχρι να διασπαστεί, τότε εύκολα μπορεί να γίνει αντιληπτό το μέγεθος του εγκλήματος που συντελείται. 


Για την Kara Lavender Law, υπεύθυνη του οργανισμού SEA που ειδικεύεται σε θέματα θαλάσσιας εκπαίδευσης, «το ζήτημα της συγκέντρωσης πλαστικού στον Ατλαντικό είχε αγνοηθεί αρκετά». Προς αυτήν την κατεύθυνση στράφηκε η έρευνα της SEA, που στην ουσία πρόκειται για ένα πολυετές πρόγραμμα που μετράει 20 χρόνια ζωής και έχει συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση, καταγραφή και ενδεχόμενη αντιμετώπιση της κατάστασης.



Φυσικά το άκουσμα της ανακοίνωσης αυτής δεν έπεσε σαν «κεραυνός εν αιθρία» στην επιστημονική κοινότητα. Ίσως δεν είναι ευρύτερα γνωστό, αλλά τα πρωτεία της μόλυνσης από συγκέντρωση πλαστικού τα έχει ο Ειρηνικός, κάτι που έχει καταγράψει εκτενώς και έχει ονοματιστεί σχεδόν σαν το «μεγάλο κομμάτι γης από σκουπίδια του Ειρηνικού», με μέγεθος όσο η πολιτεία του Τέξας.


Στην περίπτωση του Ατλαντικού, όλα αυτά τα χρόνια καθηγητές της SEA σε συνεργασία με φοιτητές, έχουν «οργώσει» την ωκεάνια περιοχή της Βόρειας Αμερικής, πλησιάζοντας πολύ κοντά στις ανατολικές ακτές των ΗΠΑ και των νησιών της Καραϊβικής. Με τα ειδικά τροποποιημένα σκάφη που έφεραν ξοπίσω τους δεμένες τεράστιες απόχες ικανές να διεισδύουν στην επιφάνεια της θάλασσας και λίγο βαθύτερα, είχαν ως αποτέλεσμα να περισυλλέξουν οτιδήποτε βρισκόταν στην πορεία τους. Έτσι μαζί με αρκετούς θαλάσσιους οργανισμούς, στα δίχτυα πιάστηκαν και οτιδήποτε πλαστικό έχει πεταχτεί στο νερό.

Η  Lavender Law τόνισε ότι επρόκειτο «για μικρά κομμάτια πλαστικού, συνήθως μήκους ενός εκατοστού», ενώ μετά τον εργαστηριακό έλεγχο της σύστασης τους τα χαρακτήρισε «πλαστικό χαμηλής πυκνότητας, σαν και αυτό που χρησιμοποιούμε στα πάσης φύσεως καταναλωτικά, συμπεριλαμβανομένου και της πλαστικής σακούλας».

Το πιο ανησυχητικό όμως. όπως τόνισε η επιστήμονας είναι η τάση «τα σκουπίδια να συγκεντρώνονται στις βορειότερα σημεία των περιοχών που έγινε η έρευνα και να παραμένουν εκεί κυριολεκτικά σαν μπάζα για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα».


Μιλάει για ένα 80% του συνόλου της ποσότητας αυτής να αφορά κυρίως μια έκταση γεωγραφικού πλάτους περίπου 1500 χλμ, από την Κούβα μέχρι την Νέα Υόρκη, μέσα στο οποίο εναποθέτονται -σε μέγιστη τιμή- 200 χιλιάδες πλαστικά απορρίμματα ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο. Και η τιμή αυτή, τονίζει είναι ευθέως συγκρίσιμη και ισοδύναμη με το «μεγάλο κομμάτι γης από σκουπίδια του Ειρηνικού», μια έκφραση που χαρακτήρισε ότι λειτουργεί λίγο παραπλανητικά αφού «δεν υπάρχουν σαφείς αποτιμήσεις ακόμα από την επιστημονική κοινότητα για το μέγεθος των εκτάσεων που καλύπτουν τα σκουπίδια και τους δυο ωκεανούς». Και συμπληρώνει ότι «μπορεί να είναι άγνωστος ο εν γένει αντίκτυπος στο θαλάσσιο οικοσύστημα από το πλαστικό, παρά ταύτα υπάρχουν αρκετοί οργανισμοί -όπως τα θαλασσοπούλια- που ξέρουμε ότι προκαλεί σοβαρές βλάβες στην υγεία τους η κατανάλωσή του».


Για την έως τώρα θετική συμβολή της έρευνας και στην συνέχισή της σε μεγαλύτερη κλίμακα, αναφέρθηκε ο καθηγητής του Πανεπιστημίου της Χαβάης, Nikolai Maximenko, προσθέτοντας ότι «θα αποτελέσει το μεγάλο στόχο της επόμενης δεκαετίας», έτσι ώστε να δημιουργηθεί ένα παγκόσμιο δίκτυο που θα παρατηρεί την επιβάρυνση του πλαστικού στη ωκεάνια ζωή συνολικά. Κάτι που ούτως ή άλλως αναμένεται να ενταθεί όσο δεν μπει κάποιο φρένο στη χρήση του πλαστικού, με χρήση άλλων υλικών και τεχνολογιών.



Πληροφορίες από BBC