Κείμενο: Μπουλασίκης Αθανάσιος
Φωτογραφία: Flickr 1, 2 , 3, 4

Τα βιοκαύσιμα είναι μια εκ των ΑΠΕ που φιλοδοξούν κάποια στιγμή μελλοντικά να διαδεχθούν τα παράγωγα του πετρελαίου στο γέμισμα του ρεζερβουάρ για τις ανάγκες κίνησης των αυτοκινήτων μας. Ήδη η τεχνολογία αυτή βρίσκεται σε τροχιά ανάπτυξης, και όσον αφορά ειδικότερα την ΕΕ, που είναι θερμή υποστηρικτής των βιοκαυσίμων, ο στόχος έχει τεθεί ήδη από το 2008. Ως ο 2020 θα πρέπει το 10% των καυσίμων στα αυτοκίνητα των Ευρωπαίων να προέρχεται από ΑΠΕ -με τη μερίδα του λέοντος να διεκδικείται από  τα βιοκαύσιμα, ενώ δεν λείπουν και οι φωνές στην ΕΕ που πιέζουν να υπάρξει αναθεώρηση του στόχου προς τα κάτω σε τέσσερα χρόνια από τώρα.
Αυτή η πορεία έρχεται να ανακοπεί προς στιγμήν, από μια νέα έρευνα  που διεξήχθη από επιστημονικούς φορείς εντός της ΕΕ, που αντιπαραβάλει τις σοβαρές ζημιές που θα προξενήσει στο περιβάλλον των χωρών καλλιέργειας του νέου καυσίμου έναντι μικρού οφέλους,  ανατρέποντας το συλλογισμό περί «πράσινης ενέργειας».


Όπως παραδέχεται η εκπρόσωπος Τύπου του νέου Επιτρόπου Περιβάλλοντος  Gunther Oettinger, ο όγκος της έρευνας αλλά κυρίως η τεκμηρίωση που τη συνοδεύει έκανε Ευρωπαϊκή Επιτροπή να λάβει σοβαρά υπόψιν τα συμπεράσματά της γιατί δεν υπάρχει προς το παρόν κάποια επίσημη απάντηση στα ζητήματα που θέτει.

Τέτοιου είδους διαπιστώσεις για το θέμα που βρίσκεται υπό συνεχή παρακολούθηση, έχουν προϊστορία. Η διαφοροποίηση τώρα προκύπτει από την επισημότητα των επιστημονικών ερευνών που έγιναν ύστερα από πρωτοβουλία της ΕΕ. Σύμφωνα λοιπόν με τους επιστήμονες, η παρούσα έρευνα φωτίζει απλώς κάποιες διαστάσεις -εν είδει παράπλευρων απωλειών από τα χρήση βιοκαυσίμων. Από τη μια γίνεται λόγος για την «οικονομική αναταραχή» που θα επέλθει, και ιδιαίτερα αυτήν στην αγορά συναλλαγής αγαθών, φέρνοντας στο νου την επισιτιστική κρίση που είχε ξεσπάσει λίγο πριν την έλευση της παρούσας οικονομικής κρίσης. Από την άλλη, υπάρχει ο αντίκτυπος της αύξησης στη χρήση των βιοκαυσίμων που έχει να κάνει περισσότερο με την εντατικοποίηση των καλλιεργειών με επιβάρυνση σε λιπάσματα και φυτοφάρμακα, παράλληλα με την αλματώδη εξάπλωσή τους σε μέχρι τώρα προστατευόμενες περιοχές. Η έρευνα αναφέρει συγκεκριμένα ότι «υπάρχει το ρίσκο να προξενηθούν σοβαρές και μη αναστρέψιμες ζημιές στο περιβάλλον». Σαν πρώτη ένδειξη, παρουσιάζεται η καλλιέργεια φοινικέλαιου στην Μαλαισία για καύσιμη ύλη, με τους αγρότες να έχουν φτάσει στο σημείο να εκμεταλλεύονται παρθένα τροπικά δάση αλλά και να ακολουθούνται επιζήμιες μέθοδοι αποξήρανσης άλλων εδαφών.


Οι απαράδεκτες αυτές πρακτικές βρίθουν σε αρκετές από τις αναπτυσσόμενες χώρες που ετοιμάζονται να αναλάβουν το βάρος του «σιτοβολώνα αυτοκινήτων» της Ευρώπης και όπου αλλού χρειαστεί και είναι πρακτικές ιδιαίτερης επικινδυνότητας, που υποσκελίζουν τα οφέλη που ενδεχομένως να προέκυπταν από την «φιλική» για περιβάλλον καύση των αυτοκινήτων, με σχεδόν μηδενικούς ρύπους . Η αναφορά ότι η ανεξέλεγκτη γεωργική εκμετάλλευση θα επιφέρει μείωση στην απορρόφηση διοξειδίου του άνθρακα CO2 από το οικοσύστημα και αντίστοιχα μαρασμό και αποσάθρωση του υπεδάφους με την έκλυση μεγάλων ποσοτήτων μεθανίου στην ατμόσφαιρα να θεωρείται δεδομένη. Στην ουσία τονίζεται ότι όλο το εγχείρημα θα καταλήξει μοιραία  ένα φαύλος κύκλος, εφόσον άλλοι θα επωμίζονται τη «βρώμικη δουλειά» και τις συνέπειές της, γιατί κάποιοι άλλοι θέλουν να μένουν «καθαροί».


Στον αντίποδα της έρευνας, υπάρχουν τα ισχυρά λόμπι των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον τομέα των καυσίμων, που στο άκουσμα και μόνο της έρευνας αντέδρασαν λέγοντας -τι άλλο- να απορριφθεί το σκεπτικό της έρευνας. Δεν είναι και οι μόνοι όμως. Στο εσωτερικό της ΕΕ ήδη άρχισαν τα όργανα και οι διαφωνίες μεταξύ των αξιωματούχων που έχουν χωριστεί σε δυο στρατόπεδα και απ\' ότι όλα δείχνουν, η μάχη μόλις έχει αρχίσει. Στα αξιοσημείωτα της έρευνας που δόθηκε στην δημοσιότητα, είναι ότι ο στόχος του 2020 για 10% κατανάλωση από βιοκαύσιμα θα απαιτήσει έκταση μεγαλύτερη των 5,2 εκ. εκταρίων -περίπου όσο είναι όλη η Ολλανδία. Και καταλήγοντας, τίθεται το (ρητορικό) ερώτημα που θα βρεθεί όλη αυτή η έκταση.